بدين ترتيب ترياك مانع بروز چاقى يا لاغرى مفرط مىشود و اصولا سرزندگى و طراوت روح و جسم را باعث مىگردد « 9 » . در اين مورد به مثال اسب نجيب عربى استناد مىكنند كه هنگام خستگى بسيار با خوردن قدرى ترياك قادر به ادامهء رهنوردى مىگردد . به‌هرحال اسبهاى عربى چندان به ترياك معتادند كه در اوقات معين بىقرارى مىكنند ، سم به زمين مىكوبند و به اطراف مىنگرند تا سهميهء مقررشان برسد . انسان معتاد نيز هنگامى كه موقع ترياك كشيدن او فرا رسد با بروز خلق‌تنگى ، دل‌واپسى و خستگى به ياد ترياك مىافتد . به همين دليل ايرانى متعين با خود قوطى كوچكى از نقره برمىدارد كه پر است از حبهاى ترياك به رنگ طلائى يا نقره‌اى تا احتياج خود را رفع و به ديگران نيز از آن تعارف كند . حتى در مورد بيماريهاى سخت و خطرناك نيز حب ترياك را در دهان بيمار كه بيهوش و گوش در گوشه‌اى خوابيده است مىگذارند ، زيرا مىترسند كه هرگاه اين عادت قطع شود زيان بسيارى به بيمار برسد ؛ بيمار هم با رسيدن موقع مقرر هيجان و جنب‌وجوش غير عادى از خود ظاهر مىسازد كه با خوردن ترياك بر طرف مىگردد . حبهائى كه از امتزاج مصطكى ، انقوزهء هراتى و ريوند چينى با ترياك تهيه شده است بسيار طرف توجه است ، زيرا كمتر موجب يبوست مىگردد . اما در مورد برش از طبيعت گرم و كيفيت شديد مخدر آن بيمناكند . معجون مسرود و همچنين ترياق فارسى و موميائى در شمار بهترين خنثىكننده‌هاى انواع زهر و بخصوص زهر ناشى از گزيدگى مار و عقرب بشمار مىرود اما چون ديگر راز تهيه كردن آن را به صورتى صحيح نمىدانند نمىتوان مدعى شد كه نتيجهء به كار بردن آن قطعى باشد . شربت خشخاش دوائى بسيار خوب براى مداواى انواع سرماخوردگيها ، نزله و التهابات گلوست . خوردن ترياك بدون آنكه آن را قبلا وزن كرده باشند و فقط برحسب تخمين كارى است زننده كه به دلگى و عدم اعتدال خورندهء آن تعبير مىشود . در ماه رمضان مصرف ترياك در طول روز ممنوع است كه خود محروميت سختى به حساب مىآيد ؛ اما پس از غروب آفتاب و پيش از دميدن صبح يك حب مىخورند . حتى اگر يك ايرانى چهل يا پنجاه سال ترياك مصرف كرده باشد ، بندرت ممكن است بر مقدار ترياك خود كه روزانه به‌طور متوسط به يك تا دو گران و در ماه به يك تا يك و نيم مثقال ( 60 - 100 گران ) مىشود بيفزايد . در نواحى پست ساحلى درياى خزر مقدار مصرفى روزانه معمولا دو برابر آن ، يعنى سه تا چهار گران است . مصرف ترياك با اين نظم و دقت و حتى اگر بتدريج بر مقدار آن اضافه شود بر اعضاى بدن اثر زيانبارى دارد ؛ در فعاليت روحى و جسمى انسان اختلالى ايجاد نمىكند و به استثناى ايجاد يبوست و بندرت سستى آلت تناسل نه باعث تقويت و نه موجب ضعف قواى جنسى مىگردد و وضع خواب و بيدارى هم به همين طريق فرقى نمىكند . از

--> ( 9 ) . مترجم اين كتاب به هيچ وجه اطلاعات طبى ندارد اما تجويز ترياك براى مردم سالم به‌هرحال به نظر سخت عجيب مىآيد .